Phân tích sức sống tiềm tàng của Mị trong đêm tình mùa xuân

Bài làm

Loading...

Xantưkhôp Sêđrin từng nói: “Nghệ thuật nằm ngoài quy luật của sự băng hoại. Chỉ mình nó không chấp nhận cái chết”. Vậy, điều gì đã làm nên sức sống bất tử của một tác phẩm văn học? Tài năng, tấm lòng người cầm bút chăng? Trả lời câu hỏi ấy, tôi muốn nhắc tới truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của Tô Hoài. Ở đó, Tô Hoài đã khắc họa nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân mang sức sống tiềm tàng ẩn khuất bằng cả tài năng và tấm lòng nhân đạo lớn lao. 

Truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” là kết quả của 8 tháng dòng Tô Hoài ăn, ngủ, sinh hoạt và giao tiếp tâm hồn với người đồng bào miền núi Tây Bắc. Truyện ngắn xây dựng hình tượng nhân vật Mị làm trung tâm, điển hình cho số phận và tính cách, tâm hồn con người miền núi trong xã hội cũ. Bên ngoài một cô Mị đau khổ, bất hạnh còn tiềm ẩn một sức sống tiềm tàng âm ỉ. Sức sống ấy được khơi dậy mạnh mẽ trong đoạn đêm tình mùa xuân khi Mị nghe tiếng sáo gọi bạn. 

Thời điểm xuân về, cả đất trời và con người H’Mông đều hòa nhịp với nhau. Người ta uống rượu, chơi xuân, đi chợ tình. Còn Mị, Mị chỉ dám lén lấy rượu uống. Mị “uống ực từng bát” để dồn nét, nuốt hết mọi cay đắng vào mình. Suốt quãng thời gian dài, Mị rơi vào vòng xoáy của công việc. Mị bị bóc lột sức lao động tàn nhẫn. Mị bị biến thành thứ công cụ biết nói mà không thể nói. Mị sống như “con rùa lùi lũi”, chẳng bằng thân trâu thân ngựa, không biết đến ngày mai. Thế rồi, khi tiếng sáo “từ xa vọng lại, thiết tha, bổi hồi”, sức sống tiềm tàng trong Mị được đánh thức và bùng lên dữ dội.

Phân tích sức sống tiềm tàng của Mị trong đêm tình mùa xuân

Loading...

Tiếng sáo như chất xúc tác đánh thức cô Mị những cảm giác rất con người. Mị nhớ về quá khứ tươi đẹp. Hồi đó Mị xinh đẹp, nết na, thổi sáo giỏi khiến bao chàng trai bản mê đắm đi theo. Một điều tất yếu, càng nhớ quá khứ tươi đẹp bao nhiêu, Mị càng khao khát được hạnh phúc trong thực tại bấy nhiêu. Mị có sự phát triển từ tâm hồn tới hành động. Từ cảm giác rất người đã chuyển thành những hành động rất người. Mị “đến góc nhà, lấy ống mỡ, xắn một miếng thêm vào đĩa cho sáng”. Mị thắp sáng căn phòng, đồng thời cũng là thắp sáng cho chính cuộc đời tăm tối của Mị. Con người ấy đã “quen” với bóng đêm tù ngục đang đi tìm ánh sáng. Chỉ một chi tiết rất nhỏ, song sức sống tiềm ẩn bấy lâu nay trong nhân vật được bộc lộ rất rõ ràng. 

Sức sống tiềm tàng trong nhân vật được thể hiện cao nhất trong khoảnh khắc Mị rơi vào cảnh bi thảm nhất. Đó là tình cảnh Mị bị A Phủ trói đứng. Biết Mị muốn đi chơi xuân, thấy Mị đang chuẩn bị đi chơi, A Phủ không nói một câu nào. A Phủ tiến tới “nắm Mị”, “xách cả một thúng sợi đay ra trói đứng Mị”, “quấn luôn tóc Mị vào cột”… Trái lại, sức sống mùa xuân trong Mị đang mãnh liệt quá, tiếng sáo tha thiết gọi mời quá, Mị còn đang mải mê sống với quá khứ tươi đẹp. Thể xác bị trói chặt nhưng tâm hồn Mị đang bay. Sức sống tâm hồn mạnh mẽ tới mức điều khiển cả thể xác Mị. “Mị vùng bước đi”. Cái trạng thái “vùng bước” ấy đã lột tả tất thảy niềm ham sống, yêu đời, khao khát được hạnh phúc trong Mị. Ấy chẳng phải sức sống tiềm tàng mạnh mẽ đó sao?

Tóm lại, trong đoạn trích “Vợ chồng A Phủ”, Tô Hoài đã thật tài tình khi thể hiện diễn biến nội tâm nhân vật Mị đặc biệt là trong đêm tình mùa xuân khi Mị nghe tiếng sáo gọi bạn. Qua đó, Tô Hoài khẳng định sức sống tiềm tàng mạnh mẽ bên trong những con người tưởng như bị áp bức tới chai sạn cảm xúc. Để làm tốt điều này, phong cách, tài năng và tấm lòng nhân đạo của tác giả chính là yếu tố cốt lõi. Vậy nên, truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” mới có thể sống mãi trong lòng người đọc bao thế hệ đi qua.