Phân tích bài thơ Đàn ghi – ta của Lor – ca của Thanh Thảo

Bài làm

Loading...

Nhà thơ Thanh Thảo là một nhà thơ đã đem đến cho thơ ca tiếng nói trung thực của một thế hệ tình nguyện cầm súng bảo vệ Tổ quốc. Ông đã rất thành công với bài thơ “Đàn ghi ta của Lor-ca”, một khúc ca về người nghệ sĩ thiên tài của Tây Ban Nha, người chiến đấu cho nền dân chủ và sự cách tân của nghệ thuật.

Bài thơ nói về đất nước Tây Ban Nha một đất nước khi nhắc đến nghệ thuật người ra thường nghĩ đến cây đàn ghi ta. Nó giống như là bản sắc riêng, tâm hồn của dân tộc Tây Ban Nha. Lor – ca là nhà thơ, nhạc sĩ nổi tiếng, trở thành người anh hùng ở đó. Khi nghe tiếng đàn ghi ta nhà thơ Thanh Thảo đã khơi nguồn cảm hứng và sáng tạo nên bài thơ. Lời đề từ của bài thơ đã thể hiện khát vọng của nhà thơ Lor-ca:

“Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”

Đó là niềm khát vọng dù cho có chết đi cũng muốn được chết trong niềm tự hào của dân tộc, được tận hưởng niềm vui khi là công dân của Tây Ban Nha. Thanh Thảo đã từng nhận xét: “Lor – ca là nhà thơ của những giấc mơ, của những linh cảm nhoi nhói, một nhà thơ có thể biến những giấc mơ thành nhịp điệu, có thể biến những linh cảm thành ngôn từ…”

Mở đầu nhà thơ đã viết:

“Những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

Li – la li – la li – la

Đi lang thang về miền đơn độc

Với vầng trăng chếnh choáng

Trên yên ngựa mỏi mòn”

Phân tích bài thơ Đàn ghi – ta của Lor – ca của Thanh Thảo

Tây Ban Nha ngoài gắn với hình ảnh của cây đàn ghi ta thì còn có hình ảnh dũng sĩ bò tót mang theo chiếc áo choàng màu đỏ rực rỡ, chói chang. Nó khiến cho người ta liên tưởng đến sự đơn độc của một nghệ sĩ tự do – Lor – ca. Màu áo đỏ khiến người đấu sĩ bò tót như nổi bật giữa đấu trường và đối mặt với chú bò tót to lớn, đầy rẫy những nguy hiểm. những hình ảnh là những nét phác họa, chấm phá mang phong cách tượng trưng siêu thực: một tiếng đàn, áo choàng đỏ, trên yên ngựa… Hình ảnh người chiến sĩ kiên cường, dũng cảm đã và đang chiến đấu cho tự do, cho khát vọng cách tân nghệ thuật. Cuộc chiến đấu của đấu sĩ với chú bò tót nhằm nói đến cuộc chiến giữa khát vọng dân chủ với nghệ nghệ thuật bảo thủ của một con người yêu tự do. Sự đối lập giữa cái hùng dũng của người đấu sĩ với cái mỏng manh của tiếng đàn bọt nước. Một thứ trong lành, giản dị nhưng lại dễ dàng bị vỡ tan. Nhân vật trữ tình như là một người du lãng, đi về miền lý tưởng của cuộc đời, của cái đẹp. Tuy nhiên con đường ấy lại nhiều chông gai, gian khổ.

Nhưng cảm xúc ấy bỗng trầm xuống từ sau tiếng đàn “Li – la” vang lên. Đó chính là ở đoạn thơ thứ hai khi Lor – ca bị sát hại. Đoạn thơ thể hiện nỗi xót xa của nhà thơ khi biết tới cái chết và sự dang dở của Lor – ca trên con đường cách tân nghệ thuật:

Loading...

“Tây Ban Nha hát nghêu ngao

Bỗng kinh hoàng áo choàng bê bết đỏ

Lor-ca bị điệu về bãi bắn

Chàng như người mộng du”

Đó là một cái chết khiến nhiều người kinh hoàng và tạo thành một nỗi ám ảnh. Giây phút bi thương nhất cuộc đời của Lor-ca được miêu tả một cách ngắn gọn mà ấn tượng. Cụm từ “Áo choàng bê bết đỏ” tạo nên ấn tượng thị giác mạnh mẽ. Hình ảnh “người mộng du”cho thấy tâm trạng của Lor-ca đó là sự bàng hoàng, là ngơ ngác trước cái chết bất ngờ, oan khuất. Bên cạnh đó thể hiện sự coi thường, chẳng màng đến sự bạo lực, tàn ác của bọn phát xít. Khi Lor-ca bị bắn, máu đã nhuộm cả chiếc áo choàng màu đỏ khiến nó càng thêm rực rỡ và cả cây đàn ghi ta:

“Tiếng ghi ta nâu

Bầu trời cô gái ấy

Tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

Tiếng ghi ta bọt nước vỡ tan

Tiếng ghi ta ròng ròng máu chảy”

Bằng lối miêu tả tượng trưng, sự kiện bi thảm ấy liên tục được chuyển đổi cảm giác từ thị giác, đến thính giác rồi vỡ òa thành màu sắc, hình khối, thành dòng máu chảy. Tuy nhiên đến khổ thơ cuối chúng ta đã thấy được sự bất tử của Lor-ca được nhà thơ Thanh Thảo thể hiện:

“Không ai chôn cất tiếng đàn

Tiếng đàn như cỏ mọc hoang

Giọt nước mắt

Vầng trăng long lanh trong đáy giếng

Đường chỉ tay đã đứt

Dòng sông rộng vô cùng

Lor-ca bơi sang ngang

Trên chiếc ghi ta màu bạc

Chàng ném lá bùa cô cái Di-gan

Vào xoáy nước

Chàng ném trái tim mình vào lặng yên bất chợt

Li-la li-la-li-la..”

Biện pháp so sánh, ẩn dụ được tác giả sử dụng để nói về cái chết của Lor-ca. “Đường chỉ tay đã đứt” chính là hình ảnh ẩn dụ cho số phận và định mệnh nghiệt ngã mà Lor-ca phải chịu. Hành động ném bùa, ném trái tim mình cho thấy sự vĩnh viễn, sự lựa chọn của Lor-ca về sự bất tử của mình. Một nghệ sĩ tài năng như ông có sức lan tỏa rất mạnh mẽ, nhất là tới những con người ưa chuộng tự do và hòa bình.

Bài thơ Đàn ghi ta của lor-ca là một bài thơ giàu tính nhạc và được sáng tạo với đặc trưng tư duy thơ Thanh Thảo. Nó mang đến cho ta cảm nhận sâu sắc về mạch cảm xúc mãnh liệt, phóng túng về các vấn đề của thời đại.